BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Gülbahar ÜÇLER, Şerife ÖZŞAHİN
JEOPOLİTİK RİSK: DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR İÇİN YENİ BİR CAYDIRICILIK UNSURU MUDUR?
 
Uluslararası sermaye hareketlerinin en önemli kısmını oluşturan doğrudan yabancı yatırımlar istihdam, teknolojik bilginin yayılımı, uluslararası piyasalara entegrasyon ve ekonomik büyümeye katkı sağlaması yönüyle gelişmekte olan ülkeler için oldukça önemli bir finansman kaynağıdır. Bu nedenle, özellikle tasarruf kıtlığı çeken gelişmekte olan ülkeler açısından doğrudan yabancı yatırımların belirleyicilerini tespit etmek oldukça önemlidir. Doğrudan yabancı yatırımlar ekonomik, sosyal, kurumsal ve politik pek çok faktörden etkilenmektedir. Son yıllarda dünya genelinde artan jeopolitik riskler de yabancı yatırımcılar üzerinde etkili olmaya başlamıştır. AT Kearnes tarafından 2017 yılına ilişkin olarak yayınlanan Doğrudan Yabancı Yatırımlar Güven Endeksi analizine göre, jeopolitik riskler doğrudan yabancı yatırımların en önemli belirleyicileri arasında gösterilmektedir. Yine 2017 UNCTAD Dünya Yatırım Raporu’na göre jeopolitik riskler uluslararası yatırım tehditleri listesine girmiştir. Jeopolitik riskler özellikle uluslararası ilişkilere olan güven ve karşılıklı iyi niyetin azalması ve uluslararası işbirliği ve dış politika ilişkilerinde tek taraflı yaklaşımlara neden olarak doğrudan yabancı yatırımları negatif etkilemektedirler. Bu çalışmanın amacı, jeopolitik risk unsurlarının oldukça yüksek olduğu bir bölgede bulunan Türkiye’de 1998:Q1-2019:Q1 dönemi için jeopolitik risklerin doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla çalışmada Caldara ve Iacoviello (2016) tarafından ABD, İngiltere ve Kanada’da basılan 11 gazetenin arşivlerini tarayarak oluşturulan jeopolitik risk ölçütü (Geopolitical Risk –GPR) jeopolitik risk göstergesi olarak kullanılmaktadır. Jeopolitik risk endeksinin doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki etkisi, ARDL hata düzeltme modeli ile incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre jeopolitik risklerin artması doğrudan yabancı yatırımları negatif yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Jeopolitik Risk, ARDL



 


Keywords: